Gain คืออะไร ทำไมถึงสำคัญ
Gain คือปุ่มปรับอัตราส่วนสัญญาณ Output ต่อ Input เพื่อให้ได้เสียงคุณภาพดีและเสียงรบกวนน้อยที่สุด บทความนี้อธิบายความสำคัญและการปรับ Gain

เชื่อว่าหลายๆ ท่านคงรู้จักปุ่มเพิ่ม/ลดเสียงที่เห็นในเครื่องเสียง ทีวี หรือวิทยุกันดี แต่ในงานระบบเสียง โดยเฉพาะอุปกรณ์ที่ต้องใช้กับงานแสดงสดหรือห้องประชุม เช่น มิกเซอร์ เครื่องขยายเสียงจะมีปุ่มสำหรับปรับระดับเสียงของแต่ละช่องสัญญาณ นั่นคือปุ่ม Gain นั่นเอง
Gain คืออะไร
ปุ่มที่ใช้ปรับอัตราส่วนระหว่างขนาดของสัญญาณที่ Output กับสัญญาณที่ Input ของอุปกรณ์แต่ละชิ้นเช่น ลำโพง เครื่องขยายเสียง หรือมิกเซอร์ เพื่อให้ได้สัญญาณที่เหมาะสม ผลที่ได้รับ คือ ได้คุณภาพเสียงที่ดีและมีเสียงรบกวนน้อยที่สุด ลดความเสี่ยงที่อุปกรณ์จะได้รับความเสียหาย
ความสำคัญของ Gain
ทุกอุปกรณ์จะมีสัญญาณเสียงรบกวน (Noise) เกิดขึ้นในตัวเอง ดังนั้นการปรับสัญญาณเสียงของแต่ละอุปกรณ์ให้มีความเหมาะสมนั้นจึงเป็นสิ่งสำคัญ หากเราปรับ Gain น้อยเกินไปจะทำให้สัญญาณเสียงรบกวนมีความใกล้เคียงกับสัญญาณเสียงที่เราต้องการ เมื่อทั้ง 2 สัญญาณมีความใกล้เคียงกันและถูกส่งไปที่เครื่องขยายเสียงก็จะทำให้สัญญาณเสียงรบกวนถูกขยายไปด้วย ซึ่งผลลัพธ์ที่ออกมาคือ เกิดเสียงซ่าๆ เบาๆ จนรู้สึกได้ หรือเสียงไม่ชัดเจนนั่นเอง
สำหรับการปรับ Gain ให้เหมาะสมที่ง่ายที่สุด คือลองปรับปุ่ม Gain ทุกช่องสัญญาณที่จะใช้งานมาที่ 0dB แล้วลองฟังเสียงโดยรวมดูว่ามีจุดไหนที่เสียงดังหรือเบาไปบ้าง ซึ่งการปรับ Gain ให้เหมาะสมนั้นขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ เช่น รูปแบบงานติดตั้ง ขนาดพื้นที่งาน เป็นต้น จึงไม่มีสูตรตายตัวในการปรับ Gain เราจำเป็นต้องฝึกฝนให้เกิดความชำนาญโดยเฉพาะการฟังเพื่อบอกรายละเอียดเพิ่มเติมที่เกี่ยวข้องกับระดับสัญญาณเสียงได้
คำถามที่พบบ่อย
Gain คืออะไร?
คือปุ่มที่ใช้ปรับอัตราส่วนระหว่างขนาดของสัญญาณที่ Output กับสัญญาณที่ Input ของอุปกรณ์แต่ละชิ้น เช่น ลำโพง เครื่องขยายเสียง หรือมิกเซอร์ เพื่อให้ได้สัญญาณที่เหมาะสม ผลที่ได้คือคุณภาพเสียงที่ดี มีเสียงรบกวนน้อยที่สุด และลดความเสี่ยงที่อุปกรณ์จะได้รับความเสียหาย
ถ้าปรับ Gain น้อยเกินไปจะเกิดอะไรขึ้น?
ทุกอุปกรณ์จะมีสัญญาณเสียงรบกวน (Noise) เกิดขึ้นในตัวเอง หากปรับ Gain น้อยเกินไปจะทำให้สัญญาณเสียงรบกวนมีความใกล้เคียงกับสัญญาณเสียงที่เราต้องการ เมื่อทั้งสองสัญญาณถูกส่งไปที่เครื่องขยายเสียง สัญญาณรบกวนก็จะถูกขยายไปด้วย ผลลัพธ์คือเกิดเสียงซ่าเบา ๆ จนรู้สึกได้ หรือเสียงไม่ชัดเจน
ควรปรับ Gain อย่างไร?
วิธีที่ง่ายที่สุดคือลองปรับปุ่ม Gain ทุกช่องสัญญาณที่จะใช้งานมาที่ 0dB แล้วฟังเสียงโดยรวมว่ามีจุดไหนดังหรือเบาไป ทั้งนี้ไม่มีสูตรตายตัว เพราะขึ้นอยู่กับปัจจัยต่าง ๆ เช่น รูปแบบงานติดตั้งและขนาดพื้นที่ จึงต้องฝึกฝนการฟังให้เกิดความชำนาญ